Soorten bruggen

Aannemersbedrijf Damsteegt ontwerpt, produceert en realiseert meer dan 400 civieltechnische kunstwerken per jaar. Het grootste gedeelte van deze projecten bestaat uit bruggen. Van liggerbruggen tot faunapassages, er komen allerlei soorten bruggen voorbij.

Door onze eigen productie zijn wij materiaalonafhankelijk en kunnen onze opdrachtgevers keuze maken uit zowel verschillende soorten bruggen als verschillende soorten materialen (hout, composiet, staal en beton). Maar welke soorten bruggen zijn er eigenlijk allemaal? Damsteegt legt de meest voorkomende soorten bruggen uit.

Vaste bruggen

Er zijn verschillende soorten vaste bruggen. Vaste bruggen zijn bruggen waarvan het brugdek niet kan openen. De meeste bruggen in Nederland zijn vaste bruggen.

Liggerbrug

Een liggerbrug is de meest voorkomende brugsoort in Nederland. Liggerbruggen zijn relatief simpel en functioneel. De naam liggerbrug komt van de liggers waar het brugdek op rust. De liggers vormen de constructieve overspanning tussen de oplegpunten. Bij een grote overspanning worden er tussensteunpunten toegevoegd om de liggerbrug te ondersteunen. Liggerbruggen zijn ook zeer goed geschikt voor kleine overspanningen van bijvoorbeeld een parkbrug. Een liggerbrug kan worden gemaakt van hout, staal, beton, composiet of een combinatie van deze materialen.

Hoeveel liggers een brug heeft hangt af van de afmeting en de gewenste draagkracht van de brug. De liggerbrug kent ook de variatie kokerliggerbrug waarbij er een enkele ‘koker’ in het midden onder de lengte van het brugdek loopt.

Niet alleen in Nederland is een liggerbrug de meest voorkomende brugsoort, ook bij Damsteegt is een liggerbrug de brugsoort die het vaakst gerealiseerd wordt. Lees meer over onze liggerbruggen.

 liggerbrug

Vakwerkbrug

Vakwerkbruggen danken de stevigheid van de brug aan het vakwerk. Vakwerkconstructies zijn te herkennen aan vormvaste driehoeken. De diagonale lijnen geven de brug stevigheid en stijfheid. Deze zijn goed te herkennen in een vakwerkbrug omdat het vakwerk aan beide zijdes van het brugdek zit. Dat er vormvaste driehoeken in een vakwerkbrug zitten betekent niet dat een vakwerkbrug er altijd hetzelfde uit ziet. Er zijn veel variaties vakwerk. Voor sommigen is het een nadeel dat een vakwerkbrug niet zo strak oogt als bijvoorbeeld een liggerbrug. Een voordeel is dat het brugdek smaller uitgevoerd kan worden dan bij een liggerbrug. Een vakwerkbrug wordt veelal gemaakt van staal, echter is hout of composiet ook mogelijk. Een combinatie van een stalen constructie met een composiet dek komt ook veel voor.

Bij een vakwerkbrug kunnen net als bij een liggerbrug tussensteunpunten toegevoegd worden om de brug te ondersteunen bij een grote overspanning. Het is ook mogelijk dat een vakwerkbrug wordt gecombineerd met een ander soort brug. Meer weten over de mogelijkheden van een vakwerkbrug?

 vakwerkbrug

Boogbrug

Een boogbrug is een brug waarbij de opbouw een boogvorm heeft. De boog kan zowel onder het brugdek zitten als boven het brugdek. Ook kan de boog open of gesloten zijn. De constructie van een boogbrug werkt door de drukkracht die van de boog afkomt. Boogbruggen worden al eeuwenlang gemaakt, het is een van oudste brugsoorten. Een boogbrug kan uitgevoerd worden in staal, hout of beton.

 boogbrug Zutphen

Tuibrug/ hangbrug

Hangbruggen kunnen de grootste (hoofd)overspanning bereiken van alle brugsoorten. Het wegdek van de brug hangt aan verticale kabels. De verticale kabels hangen aan draagkabels, deze zijn gespannen tussen de twee pylonen. In de landhoofden worden de draagkabels gefundeerd. Een hangbrug brengt grote krachten met zich mee, een sterke ondergrond is daarom van groot belang.

Het brugdek van een hangbrug is relatief licht. Door de constructie van de hangbrug en het lichte brugdek zijn hangbruggen erg flexibel. Bij een hangbrug kunnen verschillende materialen gecombineerd worden.

 Balearenbrug Utrecht

Kwakelbrug

Een kwakel is een hoge, maar smalle voetgangersbrug. Deze brugsoort is te herkennen aan de hoogte van het middelste punt van de brug. Beide zijkanten lopen steil omhoog. Het middelste gedeelte van de brug kan recht zijn of in een boog lopen. Vanwege de steilheid wordt er aan de zijkanten vaak een trap gemaakt in plaats van een normaal brugdek. Kwakelbruggen worden vaak van staal en/ of composiet gemaakt, maar hout behoort ook tot de mogelijkheden.

 kwakelbrug

Faunapassage

Een faunapassage is een constructie waardoor dieren een veilige oversteek kunnen maken bij drukke wegen. Faunapassages hebben geen vast soort constructie. Er kan gekozen worden voor een constructie onder de grond of juist over de weg. Doordat er verschillende soorten constructies gekozen kunnen worden zijn alle materialen mogelijk.

 faunapassage

Beweegbare bruggen

Als er scheepvaart onder een brug door moet is een vaste brug vaak niet hoog genoeg. Dit wordt opgelost door een beweegbaar brug.

Ophaalbrug

De meest gebruikte beweegbare brug in Nederland is een ophaalbrug. Een ophaalbrug is vooral goed toe te passen bij een kleine tot middelgrote overspanning. Tegenwoordig wordt een ophaalbrug voornamelijk van staal gemaakt, maar een houten ophaalbrug is ook mogelijk. Houten ophaalbruggen werden vroeger veel gemaakt. Bij Damsteegt maken we regelmatig ophaalbruggen, lees hier meer over ophaalbruggen bij Damsteegt.

De belangrijkste onderdelen van een ophaalbrug zijn de val, balans, hameipoort en hangstangen. Als er een schip onder de brug door moet varen draait de val (het brugdek) omhoog. Het omhooghalen van de val is relatief licht door de ballast in de balans. Deze houdt de brug in evenwicht. De meeste ophaalbruggen worden motorisch bediend, sommige kleinere ophaalbruggen worden nog met de hand bediend.

Dubbele ophaalbrug

Een dubbele ophaalbrug werkt volgens hetzelfde principe als een ‘normale’ ophaalbrug. Het verschil tussen een dubbele ophaalbrug en een normale ophaalbrug is dat er bij een dubbele ophaalbrug twee ophaalbruggen tegenover elkaar liggen. Dit wordt bijvoorbeeld toegepast als er een brede doorgang vereist is.

Een dubbele ophaalbrug kan van dezelfde materialen gemaakt worden als een enkele ophaalbrug.

 dubbele ophaalbrug

Rolbrug

Een rolbrug is een brug die horizontaal open kan rollen als er een schip moet passeren. Door middel van een rails die op de kant ligt en wielen die onder het brugdek zitten kan het brugdek de kant op rollen. Een deel van het water komt dan vrij voor doorvaart. Het nadeel van een rolbrug is dat deze op de kant veel plek inneemt. Vanwege de balans van de rolbrug moet een groot deel van de brug op de kant liggen. Ook de rails waar de rolbrug op moet rollen neemt ruimte in op de kant.

 rolbrug

Draaibrug

De naam van de brug zegt het al, een draaibrug draait naar links of naar rechts om doorvaart te creëren voor schepen. Er zijn twee varianten van een draaibrug, de gelijkarmige draaibrug en de ongelijkarmige draaibrug. Bij een gelijkarmige draaibrug steunt het brugdek op een punt in het midden van de brug. Als de brug draait ontstaat er aan beide kanten van het steunpunt doorvaart. Een ongelijkarmige brug steunt op één kant van de brug. Het voordeel van een draaibrug is de vrije doorvaarthoogte als de brug open is.

 draaibrug

Hefbrug

Een hefbrug heeft een val (het brugdek) en twee torens die aan beide zijden van de val staan. In de torens zit een contragewicht, als deze zakt gaat de val langs de torens omhoog. Zo kunnen er schepen onder de val door varen. Het nadeel van een hefbrug is dat veel hefbruggen niet zo hoog zijn waardoor er een beperkte doorgang is.